Abarundi baba mu Bubirigi barahamagarirwa kwifatanya mu gikorwa co kwibuka no gusabira amahoro no gusaba ko ayo mabi yomenyekana ku rwego mpuzamakungu.
Bruxelles (Ububiligi), 8/05/2026 (BdiAgnews) – Umuryango w’Abarundi baba mu Bubirigi waratumiye Abarundi n’abagenzi b’Uburundi kwifatanya mu gikorwa co kwibuka imyaka 54 iheze habaye Jenoside yakorewe Abahutu mu Burundi mu 1972-1973, umusi ugenewe ugusenga, kuzirikana amateka no guteza imbere ubwiyunge bw’Abarundi. Nk’uko bigaragara mu butumire bwemewe, uwo muhango uzoba ku wa gatandatu igenekerezo rya 2 Rusama 2026, utangurire ku misa izobera mw’ishengero Saint-Joseph riri i Anderlecht kuva isaha umunani gushika icenda z’umuhingamo, hakurikireho umwanya wo gutanga intahe no kuganira ku mateka uzobera ku Petite rue des Loups. Abazokwitaba basabwe kandi kuzana amafoto canke ibindi bintu vyibutsa abahitanywe n’ayo mabi kugira barushirize guha agaciro ico gikorwa c’ukwibuka.
Uretse igikorwa co kwibuka, uwo muhango ufitaniye isano n’ugutahura imvo z’iyo Jenoside yo mu 1972, zikunze gufatanywa n’ihungabana ry’uburyo bwa kera bw’imibano n’ubutunzi bw’Abarundi bwitwa Ubumu, risobanura « ikintu canke uburyo bwa Mu », mu kwibutsa Mukakaryenda, Umugore w’Ingoma Nyeranda Karyenda. Ubumu bwari uburyo bwa kera cane bwo gutunganya imibano n’ubutunzi bw’Abarundi, bukaba bwarahungabanyijwe hanyuma busubirizwa n’ubutunzi bushingiye ku bucuruzi bw’isoko (capitalisme). Muri iyo ntumbero, Abahutu, bari abahinguzi b’ibintu vy’ingenzi bikenewe mu kubeshaho Abarundi bose kandi bakaba n’inkingi z’Ubumu, barabaye abibasiwe cane inyuma y’ihirikwa ry’ubutegetsi bwa Ingoma y’Uburundi mu 1966.
Iyicwa – ryari nko guhonyanga ubwami – rya Mwami wa nyuma w’Uburundi, Ntare Ndizeye Charles, ku wa 29 Ndamukiza 1972, ryakurikiwe n’urukurikirane rw’ubwicanyi bwamaze gushika mu 1973. Nk’uko vyanditswe n’abashakashatsi batandukanye, abantu barenga ibihumbi 500 vy’Abahutu barishwe ku bantu bari hafi imiliyoni zitatu ico gihe. Ibi vyago vyiswe Jenoside n’abashakashatsi benshi, kandi vyaremejwe ku mugaragaro n’Inama Nshingamateka y’Uburundi ku wa 20 Kigarama 2021, inyuma ya raporo ya Komisiyo y’Ukuri n’Ubwiyunge (CVR). Abateguye uwo muhango barasaba ko iyo Jenoside yomenyekana no ku rwego mpuzamakungu, kuko babona ko ari intambwe ihambaye mu gushika ku mahoro arama no mu kubana neza kw’Abarundi hamwe n’akarere kose k’ibiyaga binini vya Afrika.
AMAKURU Y’INGIRAKAMARO
- Igenekerezo: Ku wa gatandatu, 2 Rusama 2026
- Isaha y’ikorwa ry’amasengesho: 14h00 – 15h00
- Aho bizobera: Ishengero Saint-Joseph, Place de la Roue 1, 1070 Anderlecht, Bruxelles
- Gusangira intahe n’ivyiyumviro: Kuva isaha 15h30
- Aderesi: Petite rue des Loups 57, 1070 Anderlecht
- Uburyo bwo gutanga intererano: BE04 3100 5657 4631 (Communication: COMMEMO 2026)
- Abo guhamagara:
- Gervais: +32 495 14 24 69
- Tharcisse: +32 485 42 75 46
- Abbé Daniel: +32 476 79 31 28
- Michel-Ange: +32 474 41 37 61
- Iciyumviro: Abazokwitaba basabwe kuzana, bishobotse, amafoto canke ibindi bintu vyibutsa abahitanywe n’ayo mabi.
IVYIFASHISHIJWE
- Nahimana Karolero Pascal, Histoire du Burundi : Les grandes dates de l’histoire des Barundi et de l’État millénaire africain – Ingoma y’Uburundi, Bruxelles, Génération Afrique, 2024.
- Nahimana Karolero Pascal, Réfugiés du Burundi — Quand Ingoma s’est tu. Histoire géopolitique d’un peuple brisé par la colonialité, Bruxelles, Génération Afrique, 2025.
- Nahimana Karolero Pascal, Burundi : La diaspora burundaise – Du monde, de Belgique et d’ailleurs – Histoire, trajectoires et ancrage, Bruxelles, Génération Afrique, 2025.
- Kubwayo Félix, La lente reconnaissance du génocide de 1972 contre les Hutu du Burundi, Bruxelles, 2025.
- Kubwayo Félix, Mémorandum sur les massacres répétitifs des Hutu du Burundi de l’indépendance à 1992: Appel à la conscience mondiale, Bruxelles, 2025.
- Ntibantunganya Sylvestre, Histoire d’un génocide occulté : Le génocide des Bahutu du Burundi de 1972-1973, Bruxelles : Sigumugani, 2025.
- Niyongabo Philippe, Les phares étouffés dans le brouillard de la haine, Bruxelles, Éd. Sigumugani, 2026.
- Baranyanka Charles, Ave Caesar, Bruxelles, 2017.
- Nzeyimana Frédéric et al., Mémorandum au Chef de l’État du Burundi : Desiderata des victimes du génocide commis contre les Bahutu du Burundi en 1972-1973, Montréal, Éd. Sigumugani, 2025.
- Nzeyimana Frédéric, Burundi : Génocide des Bahutu par la dynastie des Batutsi Bahima Nazis: Une analyse anthropologique des mensonges de l’histoire et des origines rwandaises du génocide contre les Bahutu du Burundi, Montréal, Éd. Sigumugani, 2025


Amasoko : Nahimana P. , http://burundi-agnews.org ,Ku wa gatatu 8 Ndamukiza 2026 | Ifoto : Kinyentama Gervais





